Seneca Ahlak Mektupları 72. Mektup

-

 

72. Mektup


Ruhu olgunlaşmamış insanların neşesi yer yer bölünür ama  bilgenin ruhu sevinçle 257 doludur, hiçbir neden ve keder yüzünden parçalanmaz; her zaman, her yerde sükûnet içindedir. Başkasına bağımlı değildir, ne kaderin ne insanın lütfunu bekler. Onun mutluluğu, yüreğine yerleşmiş bir şeydir. Eğer dışarıdan gelmiş olsaydı, oradan çıkar giderdi de; orada doğmuştur. Zaman zaman bize ölümlü olduğumuzu anımsatmak için dışarıdan bir olay çıkar ortaya, ama önemsiz bir olaydır bu, cildin üstünü sıyırır ancak. Diyorum ki, herhangi bir kötü yalar geçer bilgeyi, ama en büyük, katıksız iyi, yüreğinde yerli yerinde kalır. Demek istediğim şu: Kimi kötü'ler dışındadır onun; tıpkı sağlıklı, güçlü bedendeki döküntülerin, sivilcelerin yarası gibi. Hiçbir kötü derinlere kadar inemez. 

*

Attalus şöyle bir karşılaştırma yapardı: “Köpeğin ağzı açık bir şekilde, efendisinin attığı bir tutam ekmeği ya da eti beklediğini görmüşsündür, değil mi? Köpek yakaladığı her şeyi kaptığı gibi çiğnemeden yutar, hep yeni gelecek parçanın umuduyla ağzı açık bekler. Bizim başımıza da aynı şey gelir. Bekleriz ve kaderin bize fırlattığı her şeyi tadına varmadan indiririz midemize; başka bir ganimete açarak kulaklarımızı, heyecan içinde kalırız!” İşte bilgenin başına bu iş gelmez.Dopdoludur o, kader bir şey çıkarırsa karşısına, sükûnetle içine alır onu, bir kenara koyar; çok büyük, sürekli, kendi

içinden gelen bir neşeden yararlanır.  

*

Bunlara bir de şunu ekle: Devlette görev alan kişilerin hiçbiri ne kadar kişiyi geride bıraktığını değil de, kimlerin gerisinde kaldığını göz önünde tutar hep. Bunların birçoklarını arkalarında görmekten duydukları sevinç, önlerinde bir kişiyi görmekten duydukları acıdan daha büyük değildir. Her ihtirasta bu kusur vardır: Hiç ardına bakmaz. Hem oynak olan yalnız ihtiras değildir, her türlü aşırı istek de oynaktır çünkü bittiği yerden yine çıkar yola. 

*

Büyük ve gerçek nimetler, herkese küçücük birer parça düşsün diye bölünmez. Herkese nimetin bütünü düşer. 

*

Tanrı insana gelir; aslında daha büyük bir yakınlıktır bu, insanın içine iner. Tanrı olmadan bilgelik olmaz. İnsanın bedenine tanrısal tohumlar serpilmiştir, bunlar iyi bir ekiciye düşerse, geldikleri kökene benzer, çıktıkları yere eşit sürgünler boy verir. Kötü bir ekiciye düşerse de tıpkı çorak, bataklık topraklar gibi öldürür tohumu, ürün yerine yoz otlar biter. 263


Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Kalbin Secdesi

-
“Aldanma insanların samimiyetine! Menfaatleri gelir her şeyden önce. Vaad etmeseydi Allah cenneti; O'na bile etmezlerdi secde.” Mehmet Akif Ersoy’un bu dizeleri, insan doğasının karmaşıklığını ve samimiyetin çoğu zaman çıkar gölgesinde nasıl kaybolduğunu sarsıcı biçimde ortaya koyar. Gerçek içtenlik, ne yazık ki çoğu zaman menfaatin ardından gelir. Modern dünyada bu sorgulama daha da belirginleşiyor. Günlük ilişkilerimizde, iş hayatında, arkadaşlıkta, hatta aile bağlarında bile samimiyetin sınandığı anlarla karşılaşırız. Sorular zihnimizde dolaşır: "Bu ilişki bana ne kazandırır?" Gerçek insanlık ise tam bu sorunun dışında varlık bulur — karşılıksız iyilikte, hesapsız sevgide... Dinin Derinliğinde Samimiyet Akif’in dikkat çektiği gibi, eğer ibadet yalnızca ödül beklentisiyle yapılıyorsa, ortada samimiyet değil, bir pazarlık durur. Gerçek iman, bir karşılık beklemeden, yalnızca inandığı için yönelmekle şekillenir. Tıpkı çıkar gözetmeyen bir dostluk gibi... Son...
Devamı

Enflasyon Nedir?

-
Enflasyon, genellikle fiyatların yükselmesi olarak algılanır. Yani bugün belirli bir fiyata aldığımız bir ürünün ertesi gün daha pahalı olması... Ancak asıl tanım, sadece tek bir ürünün değil, genel olarak mal ve hizmet sepetindeki fiyatların sürekli ve yaygın bir şekilde artmasıdır. Aylık enflasyon %1 ise, o ay içinde genel fiyat düzeyinin ortalama %1 arttığı anlamına gelir. Yıllık enflasyon %30 ise, genel fiyat düzeyinin bir önceki yılın aynı ayına göre ortalama %30 arttığı gösterilir. Önemli Bir Not: Enflasyonun düşmesi, fiyatların düştüğü anlamına gelmez! Bu, fiyat artışlarının hızının yavaşladığını ifade eder. Örneğin: Geçen yıl fiyatlar %30 arttı (Yıllık enflasyon: %30). Bu yıl fiyatlar %10 arttı (Yıllık enflasyon: %10). Bu durumda enflasyon düşmüştür (%30 -> %10), ancak fiyatlar hala %10 artmıştır.   Enflasyonun Nedenleri Nelerdir? Enflasyonun temelde iki ana nedeni vardır: Talep Enflasyonu (Talep Kaynaklı Enflasyon): Mekanizma: Ekonomide dolaşan ...
Devamı

Aklın Üzerindeki Sessiz Tehdit

-
  Bilgi kirliliği, günümüz dünyasının en büyük sorunlarından biri. Tıpkı stoacılar gibi zihnimizi korumamız gerekiyor. Epiktetos'un dediği gibi, "Bizi rahatsız eden olaylar değil, onlara dair düşüncelerimizdir." Peki, zihnimizi bu görünmez kirden nasıl temiz tutarız? En çok da saf ve iyi niyetli insanlar bu kirliliğin kurbanı olur. Onlar, bilginin manipüle edilebileceğini düşünmedikleri için her şeyi olduğu gibi kabul ederler. Oysa stoacılık bize her bilginin kaynağını sorgulamayı ve her duygunun kökenini araştırmayı öğretir. Aksi takdirde zihnimiz başkalarının düşünceleriyle, kalbimiz ise onların arzularıyla kirlenir. Yanlış bilgiden daha tehlikelisi, önemsiz şeylerin dikkatimizi dağıtmasıdır. Önemli meseleler arka plana itilir, odaklanma gücümüz zayıflar. Stoacılar bu konuda net: Zihnini amacına hizmet etmeyen düşüncelerden koru, çünkü her gereksiz şey seni erdemli bir eylemden uzaklaştırır. Sosyal medya algoritmaları, bizi tek tip içeriklerle besleyerek zihnimizi...
Devamı