Düşmanına Benzediğin An

-

 


Aliya İzzetbegoviç’e atfedilen bir söz vardır:

Biz savaşı öldüğümüz zaman değil, düşmanlarımıza benzediğimiz zaman kaybederiz.

İnsanı ilk okuyuşta savaş meydanına götürüyor bu söz. Oysa biraz üzerinde durunca, savaşın çok ötesine uzandığını fark ediyor insan. Çünkü düşmanına benzemek için elinde silah olması gerekmiyor. Bazen bir öfke, bir haksızlık, hatta incinmiş bir gurur bile yetiyor.

İnsan kendisine yapılan kötülüğü kolay kolay unutmaz. Haksızlığa uğradığında öfkelenir, karşı koyar, hakkını arar. Buraya kadar her şey anlaşılırdır. Fakat asıl tehlike bundan sonra başlar: Karşı çıktığımız insanın yöntemleri, farkına varmadan bizim yöntemlerimize dönüşebilir.

Bize bağırana daha yüksek sesle bağırırız. Bizi küçümseyeni küçümser, hakkımızı yiyenin hakkını yemeyi adalet saymaya başlarız. Bir zamanlar ayıpladığımız davranış için bu kez kendimize gerekçeler buluruz: Ama o da bana aynısını yaptı.

İşte sınırın yer değiştirdiği an belki de budur.

Kötülük çoğu zaman kapıyı büyük gürültülerle çalmaz. Küçük bir tavizle girer hayatımıza. İlkinde vicdanımız rahatsız olur. İkincisinde daha az. Sonra göz alışır, kulak alışır, dil alışır. Dün bizi öfkelendiren bir haksızlık, bugün sıradan bir haber gibi önümüzden geçip gider.

Yolsuzluk, hakaret, iftira, haksızlık… Çok tekrarlandığında yalnızca kötülük çoğalmaz; ona karşı duyarlılığımız da aşınır. Vicdanın sessizleşmesi, kötülüğün bittiği anlamına gelmez. Bazen kötülük yerinde duruyordur da biz ona alışmışızdır.

İnsanın kendisiyle karşılaşması da tam burada başlar. Çünkü başkasının yanlışını görmek kolaydır. Kendi öfkemizin içindeki haksızlığı, kendi dilimizdeki kabalığı, kendi menfaatimizin arkasına sakladığımız çelişkiyi görmek daha zordur.

Bir zamanlar karşı çıktığımız şeyi yaparken kendimizi yakaladığımız an, aynaya biraz daha dikkatli bakmak gerekir.

Ahlâkın gerçek sınavı da galiba oradadır: Her şey yolundayken değil, öfkelendiğimizde; güçlü olduğumuzda, karşılık verme imkânı elimize geçtiğinde…

İnsan bazen mücadeleyi kazanır ama kendinden bir şey kaybeder.

Belki en ağır yenilgi de budur:

Karşımızdakini alt ederken, ona dönüşmek.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Kırgın Değilim Üzgünüm

-
Hikaye kitabımdan Züheyr altmışını çoktan geçmişti. Yıllar ona insanları tanımayı öğretmişti ama bir huyundan vazgeçememişti: Telefonu çaldığında açardı. Bilinmeyen numara bile olsa… Kırıldığı, hatta kendisine sırt çevirdiğini düşündüğü insanlar bile aradığında sesini değiştirmezdi. Belki gerçekten ihtiyacı vardır, diye düşünürdü. Belki bir insan, bir söz bekliyordur. İnsanlardan umudunu hiç eksiltmemişti. O sabah, manevi kardeşim dediği ve yıllar önce aynı evi paylaştığı dostuna bir mesaj yazdı. Cevap gelmedi. Bir gün sonra tekrar mesaj yazdı. Cevap gelmedi. Ertesi gün aradı. Telefon uzun uzun çaldı. Açılmadı. Belki meşguldür, dedi. Sevdiği insana mazeret bulmakta ustaydı. İki gün daha geçti. Akşam, salonun köşesindeki eski koltuğa oturdu. Telefonunu eline aldı. Yazdı, sildi. Yeniden yazdı, yine sildi. Kırgın görünmek istemiyordu. Sitem etmek de… Sonunda kısa bir mesaj yazdı: “İki mesajıma ve aramama dönüş olmayınca içim burkuldu. Sizi kardeş gibi seven...
Devamı

Kendi Gökkuşağını Yaratma Cesareti

-
Hayat, kontrolümüz dışında gelişen olaylarla doludur. Bazen bu durumlar karşısında çaresiz hisseder, kendimizi bir “kurban” rolüne kaptırırız. Peki, gerçekten çaresizlik, olayların bizi tüketmesine izin vermek zorunda mı? Aslında hayatı şekillendiren, başımıza gelenler değil; onlara verdiğimiz tepkilerdir. İşte tam da bu noktada, kendi bulutumuzdaki gökkuşağını yaratma cesaretini göstermeliyiz. Şikâyet mi, Çözüm mü? Şikâyet etmek sorunları hafifletmez; aksine zihnimizi tüketen bir kısır döngü yaratır. Oysa çözüm odaklı olmak, yeni yollar aramak ve harekete geçmek, bizi güçlü kılan en önemli tutumdur. Hayat her zaman kontrol edilebilir değildir; ancak ona nasıl tepki vereceğimiz, tamamen bizim seçimimizdir. Başkalarının Bulutunda Gökkuşağı Olmak Kendi yaşamımızı anlamlı kılmanın en güzel yollarından biri, başkalarına umut olmaktır. Birinin hayatına dokunmak, aslında kendi içimizdeki ışığı da besler. Karanlığımızda bile bir başkasına ışık olabilmek, gerçek gücün ta kendisidir. Yeniliğin ...
Devamı

Olacağı Vardı, Oldu!

-
“Olacağı vardı, oldu” sözü, halk arasında kaçınılmaz bir gerçekleşmeye işaret eder. Bu kısa ama derin ifade, kaderin kabulüyle birlikte tevekkülün anlamını da içinde barındırır. İslam’ın kader anlayışıyla da örtüşen bu söz, aslında pasif bir kabulleniş değil; sorumlulukla harmanlanmış bir teslimiyeti temsil eder. İslam inancına göre Allah, ezelden ebede her şeyi bir ölçüye göre takdir etmiştir. Kur’an-ı Kerim’de, “Hiçbir musibet başa gelmez ki Allah’ın izniyle olmasın…” (Teğabun, 64/11) buyrularak bu hakikat vurgulanır. Bu ayet, “Olacağı vardı, oldu” sözünün manevi temelini oluşturur. Ancak İslam, kaderi hiçbir zaman tembelliğe veya edilgenliğe gerekçe olarak görmez. Nitekim Peygamber Efendimiz (s.a.v.), “Deveni bağla, sonra tevekkül et” hadisiyle tedbir ve tevekkül arasında olması gereken dengeyi öğretmiştir. Yani insan, üzerine düşeni yaptıktan sonra sonucu Allah’a havale etmelidir. Ancak bu söz, yanlış anlaşıldığında tembelliğin bahanesine dönüşebilir. “Nasıl olsa kaderimde ne varsa...
Devamı