AÇIK AMA İYİ

 

Bir sabah, projeleri görüşmek için müdürün odasına gittim. Dosyaları teker teker masaya koyduk, eksikleri not ettik, imzalanacak evrakları ayırdık. İşler bittiğinde Müdür Bey çaycıyı çağırdı. Resmî konuşmanın bittiği, sözün kendi yoluna döndüğü o kısa vakitlerden biriydi. Çaylar geldi, buharı pencereden giren ışığın içinde dağıldı.

Konuşma bir ara kurumdaki insanlara kaydı. Kim nerede çalışıyor, kim ne iş yapıyor, kimin nasıl biri olduğu... Sıra Nuran Hanım’a geldi. Müdür Bey bardağını tabağına bırakıp bir an düşündü, sonra sanki uzun zamandır kafasında hazır duran bir hükmü okur gibi söyledi:

“Açık ama iyi.”

Bir an şaşırdım. Cümle kulağıma tuhaf geldi. Çünkü “ama” sözcüğü, öncesinde söyleneni bir kusur, sonrasında söyleneni ise o kusura rağmen kabul edilen bir meziyet gibi gösteriyordu. Nuran Hanım’ın iyi olduğunu söylemek için sanki önce bir şeyin telafi edilmesi gerekiyordu.

Hangi anlamda söylediğini bilemedim. Başının açık olmasını mı kastediyordu, yoksa davranışlarındaki serbestliği, fikirlerindeki rahatlığı mı? Belki de üzerinde hiç düşünmeden, yıllardır kullandığı bir kalıbı tekrarlıyordu. Sorsam açıklayabilir miydi, onu da bilmiyorum. Ona bir şey söylemedim. Ne itiraz ettim ne onayladım ne de nedenini sordum. Çayımdan bir yudum alıp başımı salladım, o da konuyu başka yöne çevirdi.

Ama o cümle odadan benimle birlikte çıktı.

Çünkü benim de başım açıktı.

Koridorda yürürken bunu ilk kez bu kadar açık düşündüm. Müdür Bey bu sözü Nuran Hanım için kurarken benim de karşısında oturduğumu unutmuş muydu? Yoksa unutmamış, yalnızca benim o “ama”nın dışında kaldığımı mı varsaymıştı? Belki de bana duyduğu saygı yüzünden bu sözü benim için hiç düşünmemişti. Hangisi olursa olsun, o gün bir şeyin farkına vardım: Bir insan hakkında verilen hüküm, çoğu zaman onun bulunmadığı bir odada, bir çay bardağının yanında, düşünülmeden verilir. Hüküm verilen kişi bundan habersiz yaşar, ama hüküm onun hakkında yaşamaya devam eder.

Nuran Hanım’a baktığım zaman o günden sonra bir şey değişti. Onu artık yalnızca bir iş arkadaşı olarak değil, kendisinin hiç duymadığı bir cümlenin sessiz taşıyıcısı olarak da görüyordum. Ona bunu hiç söylemedim. Söylemek belki de ona yarardan çok zarar verirdi. Ama o gün kendime bir söz verdim: Ben kimseyi bir “ama” ile tanıtmayacaktım. İyi olan iyiydi. Başka bir şey eklemeye gerek yoktu.

Yıllar geçti, o odayı, o çayı, o ışığı hâlâ hatırlıyorum. Müdür Bey’in kötü bir niyeti olduğunu sanmıyorum. Belki de alışkanlıkla söylenmiş bir sözdü. Ama bazı sözler niyetten bağımsız yaşar. Ben o sözün ağırlığını, kimseye taşıtmadan, kendi içimde taşıdım.